Wist jij dit over Keulse potten?

Afgelopen september zijn wij gestart met Vergaderlocatie De Keulse Hei. De naam is ontstaan enerzijds omdat wij op de Keulseweg wonen in Pijnacker en anderzijds omdat bij vergaderen vaak de term “dagje op de hei” gebruikt wordt, een dag, ongestoord vergaderen buiten de gebruikelijke werkomgeving.

Van tevoren hebben wij al veel Keulse potten verzameld via de diverse kringlopen. Bij de open dag kregen wij van vele gasten ook Keulse potten. Zoals je ziet op de foto hebben ze een mooie plaats naast het huis gekregen. De potten zijn gevuld met heide wat het plaatje compleet maakt: De Keulse Hei! 

Keulse potten

Maar wat is een Keulse pot nou precies?

Heden ten dage kunnen wij onze producten langer bewaren in een koelkast of desgewenst in een vriezer echter in de 13deeeuw hadden ze daar iets anders op bedacht. Een Keulse pot is een stenen pot die eeuwenlang gebruikt werd voor het inleggen van groente, vlees en eieren. De Keulse pot is gemaakt van keramisch materiaal met een laagje zoutglazuur.   Deze laag glazuur  zorgde ervoor dat de pot waterdicht is. 

Wat is inleggen?

In de zomer werden groenten geoogst, zoals boontjes en diverse koolsoorten, waarna deze geconserveerd werden door ze in te leggen in een Keulse pot. De groente werd schoongemaakt. De Keulse pot werd gevuld met laagjes rauwe groente afgewisseld met laagjes zout.  Op de pot werd een schone doek gelegd en daarop een houten deksel met een steen erop om het op zijn plaats te houden. De pot werd op een koele plaats gezet. Af en toe moest het door het zout gevormde vocht worden verwijderd en werd er weer een schone doek opgelegd. In de winter werd een portie groente uit de pot gehaald en goed afgespoeld, waarna het gekookt werd. Snijbonen en zuurkool waren typische wintergroenten uit de Keulse pot.

Keulse potten

Komt de Keulse pot uit Keulen?

Grappig om te vertellen, ze komen helemaal niet uit Keulen. Het aardewerk van de Keulse pot is wel in de buurt van Keulen gemaakt. Dat wil zeggen, in de buurt…. Dat is betrekkelijk. Misschien een half uurtje met de auto maar in de dertiende eeuw deed je dat te voet en was het toch een aardig stuk lopen. Het vermoeden bestaat dat de benaming van Keulse pot wellicht is ontstaan omdat ze in Keulen massaal verhandeld werden.

Graag gezien in musea

Er wordt gesteld dat wanneer je een Keulse pot in huis hebt staan, je eigenaar bent van een potentieel museumstuk. Dat zal van onze potten wel meevallen want het merendeel komt van de kringloop. Deze potten zijn ooit in massa gemaakt.

Er zullen wel bijzondere exemplaren zijn zoals in het Rotterdamse Boijmans Van BeuningenDe vraag naar die potten werd groot in 1850, omdat ze handig waren voor het inmaken van groenten en vlees.

Bezit jij een bijzonder exemplaar?

Ga dus snel even na of je een bijzonder exemplaar bezit of ga eens bij je grootouders langs. Staat er een dier of een bloem op, dan zou 2022 zomaar leuk kunnen starten omdat het antiquarische waarde heeft.

4 reacties op “Wist jij dit over Keulse potten?”

  1. Interessant Ellen. Ik wist er wel iets vanaf, omdat er vroeger thuis ook een was. Volgens mij gaat het boekje van kabouter Piggelmee ook over een Keulse pot, waarin hij woont. Dat boekje had ik ooit, maar helaas ben ik dat kwijt.

  2. De pot die je van mij kreeg is denk ik gemaakt in een jubileum jaar in Leiden van de Leidse sleutels, die staan erop. Met jaartal? Dacht ik wel.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *